Orchitis
Wat als je teelbal ontsteekt?
Een teelbalontsteking noemt men ook orchitis. Dat is een ontsteking van het teelbalweefsel. Je merkt dan vaak typische tekens van ontsteking:
- warmte
- zwelling
- roodheid
- pijn
Deze klachten komen vaak samen voor. Je kan je ook ziek voelen met koorts, soms met koude rillingen. Veel mensen vinden het lastig om hierover te praten, maar het is belangrijk dat je dit wél meldt aan je huisarts.
Een teelbalontsteking moet je ernstig nemen. Als een infectie niet behandeld wordt, kan ze zich soms verspreiden in het lichaam. Dat kan leiden tot urosepsis (een ernstige reactie van het lichaam op een infectie). Dat risico is groter bij mensen met een zwakker afweersysteem.
In de balzak kunnen verschillende structuren ontsteken. Dat geeft klachten die sterk op elkaar lijken, maar de behandeling en de opvolging kunnen verschillen:
de teelbal
de bijbal
de zaadstreng
Belangrijk: bij plots hevige pijn aan één teelbal denken artsen ook aan een “teelbalverdraaiing” (torsie). Dat is géén ontsteking maar een spoedgeval, omdat de bloedtoevoer kan afsluiten. Daarom is snelle beoordeling altijd belangrijk.
Hoe ontstaat een teelbalontsteking?
Vaak is er een infectie in de urinewegen (bv. blaasontsteking) die zich uitbreidt. Soms komt een ontsteking ook door een virus. Je arts probeert in te schatten wat het meest waarschijnlijk is, omdat dat de behandeling stuurt.
Bij jongeren kan een seksueel overdraagbare infectie (SOA) soms meespelen. In dat geval kan aanvullend onderzoek nodig zijn, en is het belangrijk dat een eventuele partner mee onderzocht of behandeld wordt.
Behandeling
Heb je koorts en pijn in de balzak, ga dan naar je huisarts. Die kan een behandeling opstarten en je klachten opvolgen. Soms verwijst de huisarts je door naar een uroloog, een specialist in aandoeningen van de teelbal.
Voor een gerichte behandeling met antibiotica is het belangrijk om een urinekweek te laten doen. Vaak is er tegelijk een urineweginfectie. In het labo kan men de bacterie herkennen en testen welk antibioticum het best werkt. Dat heet een antibiogram.
Als je na enkele dagen geen duidelijke verbetering voelt, kan het zijn dat:
- het gekozen antibioticum niet goed past bij de bacterie
- de ontsteking uitgebreider is dan gedacht
- er een andere oorzaak is van de pijn (bv. torsie, abces)
Dan is hercontact en soms een wissel van antibioticum nodig. Het antibiogram kan daarbij helpen.
Soms vraagt je arts ook een echo van de balzak aan. Dat kan helpen om torsie uit te sluiten, en om te kijken of er geen abces (ettercollectie) of andere verklaring is.
Wat kan je zelf doen om de pijn te verlichten?
- Neem pijnstillers zoals paracetamol.
- Ontstekingsremmers kunnen ook helpen, maar bespreek dit met je arts. Ze kunnen bijvoorbeeld maagklachten geven en zijn niet voor iedereen geschikt.
- Een goed aansluitende slip kan in het begin gevoelig zijn, maar ondersteunt de balzak en helpt vochtophoping beperken. Draag die daarom zo snel mogelijk.
- Rust zoveel mogelijk, zeker zolang je koorts hebt en de zwelling aanhoudt.
Een koud kompres (niet rechtstreeks op de huid, maar met een doek ertussen) kan tijdelijk wat verlichting geven.
Na de teelbalontsteking
Na een ontsteking is het nuttig om te bekijken waarom die ontsteking ontstaan is. Dat kan bij de uroloog, zeker als je terugkerende klachten hebt.
Soms blijft er een waterbreuk of hydrocoele achter. Dat is een zwelling door vocht rond de teelbal. Als die groot is of hinder geeft, kan een ingreep nodig zijn.
In sommige gevallen blijft de teelbal nog weken gevoelig of wat gezwollen. Dat kan passen bij herstel, maar als de zwelling blijft toenemen of er is opnieuw koorts, moet je opnieuw laten nakijken.
Wanneer contact opnemen?
- Bij plotselinge, hevige pijn aan de teelbal
- Als er koorts is met koude rillingen
- Wanneer zwelling en roodheid aan de balzak toenemen
- Als de klachten niet verbeteren na enkele dagen behandeling
- Bij nieuwe of verergerende symptomen
Neem contact op met je huisarts als je twijfelt, als je pijn niet onder controle geraakt, of als je je algemeen snel zieker voelt.
Medische disclaimer
Deze informatie is bedoeld om je beter te informeren en vervangt geen persoonlijk advies of onderzoek door een arts. De tekst is met zorg opgesteld, maar kan niet alle situaties of uitzonderingen omvatten. Bespreek je klachten en de juiste diagnose en behandeling altijd met je huisarts of specialist.