Hoe stel je een torsio testis vast?
Bij een torsio testis draait de teelbal rond zijn eigen steel (de zaadstreng). Daardoor kan de bloedtoevoer naar de teelbal verminderen of stoppen. Dat kan snel schade geven. Daarom wil de arts zo vlug mogelijk weten of het echt om een torsie gaat.
In veel situaties is een lichamelijk onderzoek door een arts al genoeg om sterk aan torsio testis te denken. De arts kijkt en voelt onder andere naar:
- hoe plots de pijn begonnen is
- of de teelbal hoger lijkt te liggen of anders gepositioneerd is
- hoe gevoelig de teelbal en de balzak (scrotum) zijn
- of er ook misselijkheid of braken is
Als het klinisch beeld typisch is, kan de uroloog beslissen om niet te wachten en meteen te opereren. Dat lijkt soms abrupt, maar het doel is de teelbal te redden. Tijd is hier echt belangrijk. Als je naar het zieknhuis komt, BLIJF DAN OOK NUCHTER ivm een mogelijk nodige ingreep.
Waar kom je meestal eerst terecht?
Veel mensen komen eerst bij de huisarts of op de spoeddienst. Daar wordt ingeschat hoe dringend de situatie is en of er snel een uroloog nodig is. Bij twijfel wordt vaak snel verder onderzoek geregeld.
Echografie en duplex: wat tonen die?
Vaak vraagt men een echografie van de teelbal aan, meestal samen met een onderzoek van de bloedvaten: duplex-echografie. Duplex betekent dat men met geluidsgolven niet alleen de teelbal bekijkt, maar ook kan inschatten of er nog bloeddoorstroming is.
Als het duplexonderzoek duidelijk toont dat er nog goede bloedstroom naar de teelbal gaat, is een torsio testis minder waarschijnlijk. Maar: geen enkel onderzoek is perfect. Soms is de doorbloeding nog deels aanwezig (bijvoorbeeld bij een onvolledige torsie), of is het beeld moeilijk te interpreteren door zwelling of pijn.
Waarom soms opereren ondanks een normale echo?
Zelfs met moderne duplex-echografie blijft er een kleine kans op een fout-negatieve uitslag (de echo lijkt geruststellend terwijl er toch torsie is). Daarom kan de uroloog soms besluiten om toch snel te opereren wanneer:
- de klachten en het onderzoek sterk op torsie wijzen
- de echo niet snel beschikbaar is
- de echo niet duidelijk is
- de pijn en zwelling snel toenemen
Die beslissing wordt genomen om het risico op blijvende schade te beperken. Tijdens de operatie kan men de teelbal rechtstreeks bekijken, terugdraaien als hij getorst is, en de teelbal vasthechten zodat dit minder snel opnieuw kan gebeuren.
Vaak wordt ook de andere teelbal preventief vastgehecht, omdat de aanleg om te torsen soms aan beide kanten aanwezig is.
Torsio testis als “uitsluitingsdiagnose” bij acuut scrotum
Torsio testis wordt vaak een uitsluitingsdiagnose genoemd. Dat betekent: bij een acuut scrotum (plots pijnlijke zwelling van de balzak) gaat men ervan uit dat torsie mogelijk is, tot het tegendeel voldoende bewezen is. De reden is simpel: andere oorzaken zijn meestal minder tijdkritisch, torsie niet.
De betrouwbaarheid van duplex-onderzoek is de laatste jaren sterk verbeterd. In veel situaties helpt de uitslag de arts om te beslissen of een operatie nodig is. Toch blijft de combinatie van jouw verhaal, het lichamelijk onderzoek en (indien beschikbaar) de duplex het belangrijkst.
Klachten die op torsie lijken, maar het niet zijn
Soms lijken de symptomen sterk op torsio testis terwijl er iets anders aan de hand is. Een bekend voorbeeld is torsie van een klein aanhangseltje aan de teelbal of bijbal. In de tekst wordt dit “torsie van de epitestis” genoemd
Andere mogelijke oorzaken van acuut scrotum zijn bijvoorbeeld een ontsteking van de bijbal (epididymitis) of teelbal (orchitis), een liesbreuk die vastzit, of een bloeduitstorting na trauma. Ook dan is snelle beoordeling belangrijk, maar de aanpak verschilt.
Wanneer contact opnemen?
- Bij plotselinge, hevige pijn in de balzak of teelbal
- Bij zwelling, roodheid of warmte van de balzak
- Als de pijn snel erger wordt of terugkomt in golven
- Bij misselijkheid of braken samen met pijn in de balzak
- Neem onmiddellijk contact op met je huisarts of ga naar de spoeddienst