Een waterbreuk, door artsen ook een hydrocoele genoemd, is een zwelling in de balzak die gevuld is met vocht. Het is belangrijk om te weten dat dit goedaardig is en dus geen kanker. Normaal zit er rond elke teelbal een klein beetje vocht. U kunt dat zien als een soort smeerolie, zodat de teelbal vlot in de balzak kan bewegen. Bij een waterbreuk is er te veel van dat vocht. Zo’n zwelling ontstaat meestal traag, over enkele weken of maanden.
Hoe ontstaat een waterbreuk?
Elke teelbal zit in een dun vliesje, als een soort zakje. Dit vliesje maakt voortdurend een klein beetje vocht aan en neemt het ook weer op. Zo blijft er een perfect evenwicht en merkt u daar niets van.
Bij een waterbreuk is dat evenwicht verstoord. Ofwel maakt het vliesje te veel vocht aan, ofwel wordt het vocht niet goed meer opgenomen. Het vocht stapelt zich dan op in het zakje rond de teelbal. Het is dus geen vocht in de teelbal zelf, maar errond. Dat is een belangrijke reden waarom een waterbreuk meestal onschadelijk is. Het kan het wel moeilijker maken om de teelbal zelf goed te voelen.
Wat zijn de oorzaken?
Vaak vinden we geen duidelijke oorzaak voor een waterbreuk. Dat kan vervelend zijn, maar het is heel normaal. Soms is er wel een aanleiding die het evenwicht van het vocht verstoort. Mogelijke oorzaken zijn:
- Een ontsteking van de teelbal of de bijbal.
- Een slag of stoot tegen de balzak (een trauma).
- Na een operatie in de liesstreek, zoals een liesbreukoperatie of een ingreep voor een spatader op de balzak (varicocoele).
- In zeldzame gevallen kan een waterbreuk een gevolg zijn van een gezwel op de teelbal. Daarom is het altijd belangrijk om een zwelling te laten controleren door een arts.
Bij baby’s en jonge kinderen kan een waterbreuk aangeboren zijn. Dan is er vaak nog een open verbinding met de buikholte. De aanpak is dan anders dan bij volwassenen.
Welke klachten geeft een waterbreuk?
Een waterbreuk doet meestal geen pijn. De meest voorkomende klachten zijn:
- Een zwaar of gespannen gevoel in de balzak.
- De balzak is aan één kant (of soms aan beide kanten) groter dan normaal.
- De zwelling kan hinderlijk zijn bij het stappen, sporten, fietsen of zitten.
- U kunt uw teelbal moeilijk of niet meer voelen door de zwelling.
Als u wel pijn, roodheid of koorts heeft, is er waarschijnlijk iets anders aan de hand, zoals een ontsteking. Dan neemt u best snel contact op met een arts.
Hoe stelt de arts de diagnose?
De uroloog of huisarts zal uw balzak onderzoeken. Om helemaal zeker te zijn dat het om een waterbreuk gaat en om de teelbal goed te kunnen bekijken, is een echografie het beste onderzoek. Dit is een pijnloos onderzoek met geluidsgolven.
Een echografie toont ons duidelijk:
- De hoeveelheid vocht rond de teelbal.
- Of de teelbal zelf er normaal uitziet en geen afwijkingen heeft.
- Of er misschien een andere oorzaak is voor de zwelling, zoals een liesbreuk.
Soms schijnt een arts met een lampje door de balzak. Een waterbreuk is gevuld met helder vocht en laat licht door. Een vaste zwelling doet dat niet. Toch blijft een echo de meest betrouwbare manier om de juiste diagnose te stellen.
Is een behandeling nodig?
Een behandeling is niet altijd nodig. Zolang de waterbreuk klein is en u er geen last van heeft, is afwachten en opvolgen een veilige keuze. We stellen een behandeling voor als:
- De zwelling zo groot wordt dat ze u hindert in uw dagelijkse leven (bijvoorbeeld bij werk, sport of seks).
- De zwelling blijft groeien.
- U zich ongerust maakt omdat u de teelbal niet meer kunt controleren.
- Er twijfel is over wat de zwelling precies is.
Wilt u meer weten over de verschillende behandelingen? Lees dan verder op onze pagina over de behandeling van een waterbreuk.
Wanneer moet u een arts contacteren?
Neem contact op met uw huisarts of uroloog in de volgende gevallen:
- De zwelling wordt plots of snel veel groter.
- U krijgt pijn, of de balzak wordt rood en voelt warm aan.
- U krijgt koorts of voelt zich ziek.
- U kunt de teelbal niet meer voelen of u voelt een nieuwe, harde knobbel.
- U heeft plots zeer hevige pijn in de balzak. Dit kan een noodgeval zijn (zoals een gedraaide teelbal) en dan moet u onmiddellijk medische hulp zoeken.
Belangrijke medische opmerking
Deze informatie is algemeen en kan een persoonlijk gesprek met uw arts niet vervangen. Bespreek uw klachten altijd met uw huisarts of uroloog. Zij kunnen u het juiste advies geven op basis van uw persoonlijke situatie.