Testosteron
Testosteron is een mannelijk geslachtshormoon dat voornamelijk in de teelballen wordt aangemaakt. Via de bloedbaan verspreidt het zich door het hele lichaam. Verschillende organen reageren op dit hormoon. Als er veel testosteron in het bloed zit, kan het betreffende orgaan sterker of zwakker reageren. Bij kinderen is het testosteronniveau laag, maar tijdens de puberteit stijgt het aanzienlijk.
In de puberteit neemt het testosteron snel toe. Zo groeit een jongen uit tot een man. Het lichaam verandert: hij krijgt lichaamsbeharing, de stem wordt lager, de penis groeit, en ook het gedrag verandert. Kortom de vruchtbaarheid is een feit. Testosteron beïnvloedt ook het nemen van risico’s, wat bijvoorbeeld verklaart waarom jonge mannen vaker aan gevaarlijke sporten zoals basejumpen of benji-springen doen. Daarnaast zorgt testosteron voor meer spierkracht en spiermassa.
Testosteron wordt ook als doping gebruikt om sportprestaties te verbeteren, wat echter verboden en soms schadelijk is. Over de invloed van testosteron en de verschillen tussen mannen en vrouwen zijn vele boeken, films en liedjes gemaakt. Het hormoon speelt een grote rol in het gedrag en de emoties van mannen.
Veel grappen gaan over typisch mannelijk gedrag dat soms door testosteron gestuurd wordt. Een bekende Nederlandse uitdrukking is “zijn verstand zit in zijn broek” om te zeggen dat mannen soms dingen doen die moeilijk te begrijpen zijn, maar wel ‘verklaarbaar’ door hormonen.
Testosteron blijft het leven lang invloed uitoefenen, zolang de teelballen het hormoon produceren. Dit zorgt meestal voor een blijvende seksuele interesse, ook op latere leeftijd. Deze energie voor seks noemen we libido.
Op oudere leeftijd daalt het testosteronniveau vaak, wat kan leiden tot minder zin in seks of soms erectieproblemen. Dit verschijnsel noemen we de andropauze of ‘penopauze’. Niet alle mannen aanvaarden dit even makkelijk. Er bestaan behandelingen met testosteron, maar deze moeten altijd door een arts worden voorgeschreven en begeleid. Vroeger gebruikte men dierlijke organen of zogenaamde levenselixers om de effecten van het hormoon na te bootsen, maar wetenschappelijk bewijs daarvoor ontbreekt.
Wanneer contact opnemen?
- Als u veranderingen opmerkt in uw seksuele zin die u zorgen baren.
- Bij problemen met erecties die plots ontstaan of aanhouden.
- Als u zich langdurig moe, zwak of somber voelt zonder duidelijke reden.
- Wanneer u overweegt een behandeling met testosteron te starten.
- Als u vragen heeft over hormonen en het verouderingsproces.
Bespreek deze punten altijd met uw huisarts of uroloog. Zij kunnen uw situatie beoordelen en zo nodig verder begeleiden.
Medische disclaimer: Deze informatie is bedoeld om u te helpen uw arts beter te begrijpen. Het vervangt geen medisch advies, diagnose of behandeling op maat. Neem bij gezondheidsvragen altijd contact op met een zorgverlener.