Koude rillingen bij een teelbalontsteking? Dit kan urosepsis zijn!

Een ontsteking van de teelbal (orchitis), bijbal (epididymitis) of zaadstreng (funiculitis) is goed te behandelen. Meestal is een snelle diagnose en de juiste antibioticakuur genoeg om het probleem op te lossen en erger te voorkomen.
Wanneer zo’n ontsteking echter niet of te laat behandeld wordt, kan ze ernstig worden. In zeldzame gevallen kan dit leiden tot urosepsis: een gevaarlijke aandoening voor je hele lichaam.

Hoe ontstaat urosepsis?

Bij een ontsteking in de balzak zitten bacteriën in het weefsel. Normaal gezien stopt antibiotica de groei van deze bacteriën, waarna je afweersysteem ze opruimt.
Als je geen antibiotica neemt of te laat start met de behandeling, kunnen de bacteriën zich vermenigvuldigen. Ze kunnen dan:

• Lokaal meer schade aanrichten.
• Zich inkapselen en een abces vormen.
• Via de bloedbaan je hele lichaam bereiken.

Wanneer bacteriën in je bloedbaan komen, kan je lichaam daar heel heftig op reageren. Dat noemen we sepsis. Als de infectie in de urinewegen of geslachtsorganen begint, spreken we van urosepsis.

Van ontsteking naar abces: een gevaarlijke tussenstap

Een vaak onderschatte fase is de vorming van een abces.
Een abces ontstaat als je lichaam de infectie probeert in te sluiten door er een stevig vlies (kapsel) omheen te maken. Binnenin dat kapsel verzamelt zich pus. Dit is geen vocht dat vanzelf weggaat met rust of pijnstillers.

Bij een ontsteking van de teelbal of bijbal kan een abces snel ontstaan als:

• Je niet met antibiotica start.
• Je de verkeerde soort antibiotica gebruikt.
• Je de behandeling te vroeg stopt.

Een abces herken je vaak aan:

• Toenemende zwelling van de balzak.
• Pijn die blijft of erger wordt.
• Roodheid en warmte van de huid.
• Koorts die aanhoudt of stijgt.
• Een algemeen ziek gevoel.

Een arts kan met een echografie (een scan met geluidsgolven) zien of er een abces is.

Waarom antibiotica alleen dan niet meer werken

Zodra een abces is gevormd, kunnen antibiotica de bacteriën niet goed meer bereiken. Het kapsel rond het abces blokkeert de medicijnen.
Dit betekent dat zelfs de juiste antibiotica onvoldoende effect kunnen hebben.

In deze situatie is meestal een operatie nodig.

Operatie bij een abces

Een abces in de balzak moet vaak chirurgisch worden geopend. Dit gebeurt door de uroloog in het ziekenhuis.

De ingreep omvat meestal:

• Het openen van het abces met een snede.
• Het verwijderen van de pus (drainage).
• Het grondig spoelen van het ontstoken gebied.

Soms wordt er tijdelijk een buisje (drain) achtergelaten om te voorkomen dat het abces zich opnieuw vult. Na de operatie moet je bijna altijd doorgaan met een antibioticakuur.

Hoewel deze operatie meestal goed verloopt, is het een veel ingrijpendere behandeling dan een simpele kuur met antibiotica in een vroeg stadium.

Het risico op urosepsis

Als een ernstige infectie of een abces onbehandeld blijft, kunnen bacteriën in de bloedbaan komen. Dit kan leiden tot urosepsis.
Bij urosepsis kun je last krijgen van klachten zoals:

• Hoge koorts of juist een te lage lichaamstemperatuur.
• Koude rillingen en klappertanden.
• Een snelle hartslag.
• Een snelle ademhaling.
• Verwardheid of sufheid.
• Een lage bloeddruk, waardoor je je duizelig kunt voelen.

Urosepsis is een medische noodsituatie. Het vraagt om een onmiddellijke opname in het ziekenhuis en een intensieve behandeling. Een snelle behandeling is dan levensreddend.

Samenvatting en advies

Ontstekingen van de teelbal of bijbal zijn meestal goed te behandelen, op voorwaarde dat je er op tijd bij bent en de juiste behandeling krijgt.
Zonder behandeling kan een infectie zich uitbreiden, een abces veroorzaken en in ernstige gevallen zelfs leiden tot urosepsis. Een abces vraagt vaak om een operatie, terwijl een vroege behandeling dit meestal kan voorkomen.

Heb je pijn aan de teelballen, zeker in combinatie met koorts? Wacht dan niet af, maar neem zo snel mogelijk contact op met je huisarts of uroloog. Tijdig ingrijpen maakt het verschil tussen een eenvoudige behandeling en een ernstige complicatie.