Pijn aan de teelballen
Pijn in of rond de teelballen is een klacht die vaak voorkomt. De medische term hiervoor is ‘orchialgie’. Het kan soms lastig zijn om de precieze oorzaak te vinden. Dat is vervelend voor jou, maar ook voor je arts. Toch is het belangrijk om rustig te onderzoeken wat er aan de hand is.
Soms vinden we de oorzaak snel met een gesprek, een lichamelijk onderzoek of een echo. Maar soms is de oorzaak niet meteen duidelijk. Dat betekent niet dat de pijn ‘tussen je oren’ zit. Het kan betekenen dat de pijn ergens anders vandaan komt, of dat je zenuwen gevoeliger zijn geworden na een eerdere ontsteking, operatie of blessure.
Hoe bekijkt een arts pijn aan de teelbal?
Bij pijn in de balzak stelt een arts zichzelf twee belangrijke vragen:
- Wat is de oorzaak? We proberen te achterhalen of de pijn uit de teelbal zelf komt, of dat het uitstraalt van een andere plek. Soms speelt spanning of stress ook een rol.
- Is het dringend? Sommige oorzaken vragen om een snelle behandeling om schade aan de teelbal te voorkomen.
Je arts zal letten op verschillende zaken. Is de pijn plotseling begonnen? Is er een zwelling of roodheid? Heb je koorts? Heb je last bij het plassen? Heb je recent een klap gekregen, bijvoorbeeld tijdens het sporten? Of heb je eerder een operatie gehad, zoals aan een liesbreuk?
Waar kan de pijn vandaan komen?
We kunnen de oorzaken in drie groepen verdelen:

- Een probleem in de balzak zelf: De oorzaak zit dan in de teelbal, bijbal of zaadstreng. Denk aan een ontsteking, een klap of een draaiing.
- Pijn die ergens anders vandaan komt: Dit noemen we ook wel ‘uitstraling’. De oorzaak zit dan niet in je balzak, maar bijvoorbeeld in je lies, rug of buik. Je hersenen zorgen er dan voor dat je de last toch in je balzak voelt.
- Pijn door spanning of een overgevoelig zenuwstelsel: Soms spelen stress en lichamelijke spanning een rol. De pijn is echt, maar je zenuwstelsel reageert overgevoelig. Dit zien we vaker bij pijn die al lang duurt.
Waarom is de oorzaak soms moeilijk te vinden?
Je balzak is een gevoelige plek. Er lopen veel zenuwen van je balzak naar je lies, buik en onderrug. Daardoor kan een probleem op een andere plek toch pijn in je balzak geven. Bovendien kan pijn soms blijven hangen, ook als een eerdere ontsteking of blessure al genezen is.
Als je langer dan 3 maanden pijn hebt, spreken we van chronische pijn. De behandeling richt zich dan niet alleen op het vinden van de oorzaak, maar vooral op het verminderen van de pijn en ervoor zorgen dat de pijn je leven niet beheerst.
Wat kun je zelf in de gaten houden?
Let op de volgende dingen. Dit helpt je arts om de oorzaak te vinden:
- Wanneer is de pijn begonnen? Was het plotseling of kwam het langzaam opzetten?
- Zie je een zwelling, is de huid rood of is er een verschil tussen links en rechts?
- Heb je problemen met plassen, zoals een branderig gevoel of vaker moeten?
- Heb je kortgeleden een klap gekregen, een blessure opgelopen of je zwaar ingespannen?
- Wordt de pijn erger bij bepaalde activiteiten, zoals lopen, sporten of vrijen? Of juist als je rust?
Wanneer moet je een arts bellen?
Neem contact op met je huisarts in de volgende situaties:
- Als de pijn plotseling en heel hevig is, zeker als er ook een zwelling is.
- Als de pijn langer dan een paar dagen duurt en niet minder wordt.
- Als je koorts hebt of je ziek voelt.
- Als je een verandering voelt in de grootte of hardheid van je teelbal.
- Als de pijn zo erg is dat je er niet van kunt slapen of je dagelijkse dingen niet meer kunt doen.
Let op: bij plotselinge, felle pijn in één teelbal moet je direct medische hulp zoeken. Dit kan een gedraaide teelbal (torsio testis) zijn. Hierbij is de bloedtoevoer afgesloten. Snelle behandeling is dan nodig om de teelbal te redden.