Epididymitis
Bijbalontsteking, ook wel epididymitis genoemd, is een ontsteking van de bijbal (epididymis). De bijbal ligt tegen de teelbal aan en speelt een belangrijke rol in de rijping en opslag van zaadcellen. Een ontsteking kan pijnlijk zijn en vraagt tijdige beoordeling, omdat de klachten kunnen lijken op andere, soms dringende aandoeningen.
Wat zijn de symptomen?
De klachten ontstaan meestal aan één kant en kunnen zich snel ontwikkelen:
- Pijn of een zeurend, soms scherp gevoel in de teelbal
- Zwelling en roodheid van het scrotum
- Gevoeligheid bij aanraken
- Koorts of algemeen ziek gevoel
- Pijn bij het plassen of vaker moeten plassen
- Soms afscheiding uit de penis
Bij langdurige of onbehandelde klachten kan de pijn aanhouden en kan de bijbal verhard aanvoelen.
Wat is de oorzaak?
De meest voorkomende oorzaken zijn infecties:
- Urineweginfecties (vaak bij mannen boven 40 jaar)
- Seksueel overdraagbare infecties (zoals chlamydia of gonorroe, vaker bij jongere mannen)
- Terugvloei van urine naar de bijbal (bij plasklachten door prostaatproblemen)
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De arts stelt de diagnose op basis van:
- Het verhaal en het klinisch onderzoek
- Urineonderzoek (en soms een uitstrijk)
- Indien nodig een echo van het scrotum
Een echo is vooral belangrijk om teelbaltorsie uit te sluiten, een acute aandoening waarbij de bloedtoevoer naar de teelbal wordt afgesnoerd en die onmiddellijke behandeling vereist.
Behandeling
De behandeling bestaat meestal uit:
- Antibiotica (keuze afhankelijk van leeftijd en vermoedelijke oorzaak)
- Rust en hoogleggen van het scrotum
- Pijnstilling (zoals paracetamol of ontstekingsremmers)
- Eventueel een steunende onderbroek
Het is belangrijk de antibioticakuur volledig af te maken, ook als de pijn sneller afneemt.
Wanneer dringend een arts raadplegen?
- Bij plots hevige pijn in de balzak
- Bij koorts of snelle toename van zwelling van de balzak
- Als de pijn niet verbetert binnen 48 uur na start van behandeling
Prognose
Bij tijdige en correcte behandeling geneest een bijbalontsteking meestal goed. Uitstel of onvoldoende behandeling kan leiden tot chronische pijn, verminderde vruchtbaarheid of uitbreiding van de infectie.